Rijbewijs ingevorderd: houd de strafzaak en het CBR-traject uit elkaar

Is uw rijbewijs ingevorderd? Dan wilt u vooral weten wanneer u weer mag rijden. Voor een betrouwbaar antwoord moet eerst duidelijk zijn welke procedures spelen. Naar aanleiding van hetzelfde verkeersincident kunt u namelijk te maken krijgen met een strafzaak én een afzonderlijk traject bij het CBR. Een gunstige uitkomst in de strafzaak betekent niet automatisch dat een CBR-besluit vervalt.

Hieronder leest u hoe u beide trajecten uit elkaar houdt en welke informatie u het beste kunt verzamelen.

De strafzaak: bewijs en mogelijke straf

In de strafzaak gaat het om de vraag of u een strafbaar verkeersfeit heeft gepleegd en welke straf daarbij past. Denk aan rijden onder invloed of een ernstige snelheidsovertreding. Daarbij kunnen onder meer de vastgestelde gedragingen, meetresultaten en verklaringen van belang zijn.

De voorlichting van het Openbaar Ministerie over snelheid noemt een concreet geval van invordering: bij een snelheidsoverschrijding van 50 kilometer per uur of meer vordert de politie bij een staandehouding het rijbewijs in. Het OM of de rechter bepaalt vervolgens hoe lang het rijbewijs ingehouden blijft. Dit is een voorbeeld bij snelheidsovertredingen, geen volledige opsomming van alle situaties waarin een rijbewijs kan worden ingevorderd.

Daarnaast kan de strafrechter een ontzegging van de rijbevoegdheid opleggen. Invordering, inhouding en een opgelegde rijontzegging moeten daarom niet zonder meer als hetzelfde worden behandeld. Kijk steeds welke beslissing daadwerkelijk voorligt. Meer informatie over dit rechtsgebied vindt u bij onze specialisatie verkeersstrafrecht.

Het CBR-traject: een afzonderlijke beoordeling

Naast de strafrechtelijke afhandeling kan het CBR maatregelen nemen. De OM-voorlichting beschrijft bijvoorbeeld dat bij een grote snelheidsovertreding een onderzoek naar de lichamelijke of geestelijke geschiktheid om een motorrijtuig te besturen aan de orde kan zijn. Afhankelijk van de uitkomst kan een ongeldigverklaring volgen. Volgens die voorlichting staat deze maatregel naast de straf van de rechter.

Ook een educatieve maatregel kan een rol spelen. In de conclusie van de procureur-generaal met kenmerk ECLI:NL:PHR:2019:1442 wordt een zaak beschreven waarin het CBR deelname aan een Educatieve Maatregel Alcohol en Verkeer verplicht stelde. Omdat de betrokkene niet meewerkte, verklaarde het CBR zijn rijbewijs ongeldig.

Welke maatregel in uw situatie speelt, moet blijken uit uw eigen CBR-besluit. Een cursusverplichting, een onderzoek en een ongeldigverklaring zijn verschillende beslissingen met verschillende gevolgen. Behandel een brief van het CBR daarom niet als alleen een bijlage bij de strafzaak.

Waarom vrijspraak niet automatisch voldoende is

De hiervoor genoemde conclusie laat zien hoe belangrijk dat onderscheid is. De betrokkene werd na herziening vrijgesproken van rijden onder invloed, omdat onvoldoende zeker was dat hij de bestuurder was geweest. Toch betekende die vrijspraak niet dat de eerdere ongeldigverklaring door het CBR vanzelf verviel.

De procureur-generaal licht toe dat het aantasten van het CBR-besluit via de bestuursrechtelijke route moet gebeuren. De strafrechter kan dat besluit niet zelf ongeldig verklaren. De les is dus niet dat een vrijspraak nooit betekenis heeft voor het CBR-traject, maar dat u niet mag aannemen dat daarmee ook het CBR-besluit is verdwenen.

Daarbij geldt volgens dezelfde conclusie als hoofdregel dat bezwaar of beroep de werking van een besluit niet schorst. Alleen het aanvechten van de ongeldigverklaring is dus geen basis om weer te gaan rijden. Laat vaststellen welke beslissing op dat moment geldt.

Checklist: breng beide trajecten in kaart

• Verzamel de stukken. Bewaar documenten over de invordering, correspondentie van het OM, eventuele rechterlijke beslissingen en alle CBR-brieven.
• Maak twee dossiers. Orden de strafrechtelijke stukken apart van de CBR-stukken, maar maak één gezamenlijke tijdlijn.
• Noteer per brief wat wordt gevraagd. Gaat het om een beschuldiging, een beslissing, deelname aan een cursus of medewerking aan een onderzoek?
• Controleer de reactie-informatie. Noteer de ontvangstdatum en laat beoordelen welke reactiemogelijkheid en termijn bij iedere afzonderlijke beslissing horen.
• Bewaar verzend- en ontvangstbewijzen. Zo blijft zichtbaar wat u aan welke instantie heeft gestuurd.
• Controleer uw rijbevoegdheid afzonderlijk. Trek uit een gunstige strafrechtelijke beslissing niet zelf de conclusie dat ook een CBR-belemmering is opgeheven.

Laat de samenhang beoordelen

Een goede voorbereiding begint met overzicht: wat is strafrechtelijk beslist, wat heeft het CBR besloten en welke vragen staan nog open? Wilt u uw stukken en mogelijke vervolgstappen bespreken, dan kunt u rustig contact opnemen met Berndsen Römer Advocaten.