Wie slachtoffer is van een strafbaar feit, hoeft voor schadevergoeding niet altijd een aparte civiele procedure te starten. De wet biedt de mogelijkheid om binnen de strafzaak een vordering in te dienen — ‘voeging als benadeelde partij’. Voor verdachten is het de keerzijde: een toegewezen vordering kan financieel jarenlang doorwerken.
Wat valt eronder?
Materiële schade: medische kosten, beschadigde goederen, gederfd inkomen, reiskosten van en naar zittingen of behandelingen. Daarnaast immateriële schade — smartengeld voor pijn, angst en emotionele gevolgen. Niet elke vordering wordt automatisch toegewezen; rechtstreeks verband met het strafbare feit en deugdelijke onderbouwing zijn voorwaarde.
Voor het slachtoffer
De vordering wordt vóór of tijdens de zitting ingediend met een onderbouwd verzoek en bewijsstukken (facturen, medische verklaringen, foto’s, verklaringen van getuigen). De rechter beoordeelt of de schade rechtstreeks is veroorzaakt, voldoende is onderbouwd en zich leent voor behandeling binnen het strafproces.
Is een vordering te complex of te omvangrijk om binnen de zitting te beoordelen, dan kan de rechter haar geheel of gedeeltelijk niet-ontvankelijk verklaren. U kunt het resterende deel dan alsnog civielrechtelijk vorderen.
Voor de verdachte
Een toegewezen vordering kan financieel zwaar wegen — vooral wanneer ook de schadevergoedingsmaatregel wordt opgelegd (zie hieronder). Verweer is gericht op drie punten: is de schade wel rechtstreeks veroorzaakt, is de hoogte juist berekend, en zijn de posten voldoende onderbouwd? In de praktijk worden vorderingen regelmatig matiger toegewezen na gericht verweer.
De schadevergoedingsmaatregel
Naast toewijzing van de vordering kan de rechter een schadevergoedingsmaatregel opleggen. Het CJIB neemt dan de inning over: het slachtoffer hoeft niet zelf achter het geld aan, en de Staat kan zo nodig dwangmiddelen inzetten — tot en met gijzeling. De betalingsverplichting blijft daarna bestaan; gijzeling laat de schuld niet vervallen.
Waarom juridische bijstand zinvol is
Voor slachtoffers: een goed onderbouwde vordering vergroot de kans op volledige toewijzing aanzienlijk. Voor verdachten: gericht verweer kan de uiteindelijke verplichting fors verlagen. In beide gevallen voorkomt vroege betrokkenheid van een advocaat dat juridische kansen onbenut blijven.
Neem vrijblijvend contact met ons op voor advies dat past bij uw situatie.